Category Archives: คุณแม่ดูแลครรภ์

วิธีการอุ้มเด็กอ่อน

ถ้าเป็นลูกคนแรกและคุณไม่เคยอุ้มเด็กมาก่อน คุณอาจจะรู้สึกเงอะงะและกลัวที่จะจับต้อง แท้จริงการอุ้มเด็กอ่อนไม่ใช่ของยากเย็นอะไร  คุณอาจจะกลัวเพราะคอเด็กอ่อน ยังชันคอไม่ได วิธีอุ้ม ก็คือใช้อ้อมแขนหรืออุ้งมือซ้าย(ถ้าถนัดขวา) ประคองที่ช่วงคอและบ่าหรือลำตัวของเด็ก และใช้มือขวาโอบช่วงขาและก้น หรืออุ้มโดยใช้อุ้งมือประคองที่ก้นและขาของเด็กและให้ลำตัวช่วงคอและศีรษะพาดอยู่บนแขนข้างเดียวกันนั้นของผู้อุ้ม จะใช้มือข้างไหนก็ได้ โดยท่านี้คุณอุ้มเด็กได้โดยใช้มือและแขนข้างเดียว ยังเหลืออีกข้างหนึ่งไว้ใช้หยิบของได้

ค่าใช้จ่ายในการคลอด

ในโรงพยาบาลของรัฐบาลเพื่อการกุศลจะมีทั้งเตียงสามัญและเสียเงิน สำหรับผู้คลอดสามัญนั้นส่วนใหญ่จะไม่ต้องเสียค่าอะไรเลย  แต่ถ้าอยู่เตียงเสียเงินซึ่งมีหลายระดับจะต้องเสียค่าคลอด และค่าผ่าตัด ถ้าอยู่เตียงเสียเงินระดับต่ำจะเป็นห้องรวม ในโรงพยาบาลบางแห่งเก็บค่าคลอดและค่าผ่าตัดเพิ่มขึ้นตามอัตราค่าห้อง แต่บางแห่งก็เก็บเหมือนกันหมด ในโรงพยาบาลเอกชนจะมีเฉพาะเตียงเสียเงินในระดับต่างๆ กัน ถ้าคุณเป็นข้าราชการ หรือสามีเป็นข้าราชการ การคลอดในโรงพยาบาลของรัฐบาลจะได้ลดครึ่งหนึ่ง (ยกเว้นโรงพยาบาลของสภากาชาดไทย ซึ่งลดให้เฉพาะเมื่อคุณเองเป็นข้าราชการเท่านั้น  สำหรับคนทั่วไปจะลดครึ่งหนึ่งแก่ผู้เป็นสมาชิก) และยังเบิกได้ตามสิทธิอีกด้วย  โรงพยาบาลของเอกชนบางแห่งรัฐบาลยอมให้นำใบเสร็จไปเบิกได้  ถ้าคุณหรือสามีเป็นข้าราชการจึงควรคลอดในโรงพยาบาลดังกล่าวถ้าต้องการประหยัดค่าใช้จ่าย สำหรับผู้ที่มิได้เป็นข้าราชการและไม่มีสิทธิอื่นๆ ถ้าคลอดในโรงพยาบาลของรัฐบาลหรือโรงพยาบาลเพื่อการกุศล และอยู่แบบสามัญหรือเสียเงินระดับต่ำและอยู่รวมๆ กัน จะประหยัดได้มาก  แต่ถ้าคุณต้องการอยู่ห้องพิเศษแบบอยู่คนเดียว และมีญาติพี่น้องอยู่ด้วยแล้วการอยู่โรงพยาบาลของรัฐบาลหรือของเอกชนจะเสียค่าใช้จ่ายพอ ๆกัน

การคุมกำเนิด

ในคู่แต่งงานที่ยังไม่พร้อมที่จะมีบุตร  หรือผู้ที่ต้องการเว้นระยะการมีบุตรให้ห่างออกไปก็อาจทำได้โดยการคุมกำเนิด  ซึ่งในปัจจุบันนี้การคุมกำเนิดที่ได้ผลดีและปลอดภัยมีอยู่หลายวิธีดังนี้ 1.  กินยา ก่อนที่จะกินยาคุมกำเนิดควรให้แพทย์ตรวจร่างกายและตรวจภายในให้เรียบร้อยเสียก่อน เพราะผู้เป็นโรคบางชนิดจะกินยาคุมกำเนิดไม่ได้  ยาที่มีขายแพร่หลายมักจะเป็นชนิดที่มียาแผงละ 20-21 เม็ด  ในแต่ละเม็ดมียาเหมือนกันหมด ให้กินวันละเม็ด โดยตั้งต้นยาเม็ดแรกหลังจากประจำเดือนมาได้ 5 วัน เช่น ประจำเดือนมาวันจันทร์ให้เริ่มกินยาวันศุกร์ ไม่ว่าประจำเดือนจะหมดหรือยังไม่หมดก็ตาม ควรกินก่อนนอนเพื่อกันลืม เมื่อกินจนหมด 20 หรือ 21 เม็ดแล้วให้หยุดยา ประจำเดือนจะมาภายใน 7 วันหลังจากนั้น เมื่อประจำเดือนมาได้ 5 วัน… Read more »

การทำหมันระยะหลังคลอด

การทำหมันแบบนี้โดยมากทำภายใน 1-2 วันหลังคลอด  โดยการผ่าตัดทางหน้าท้อง ใช้ยาสลบ หรือยาชาเฉพาะที่ แผลที่หน้าท้องยาวประมาณ 1.5-2 ซม.  เย็บเพียง 1-2 เข็มเท่านั้น เวลาผ่าตัดนานประมาณ 10 นาที การผ่าตัดนี้เป็นการผูกหรือตัดท่อรังไข่ทั้ง 2 ข้าง  เพื่อไม่ให้สเปอร์ผ่านไปผสมกับไข่ได้จึงไม่มีการตั้งครรภ์เกิดขึ้น  หลังผ่าตัดแล้วจะไม่มีการเปลี่ยนแปลงอย่างใดในร่างกายของคุณเลย คุณจะยังคงมีประจำเดือนและความรู้สึกทางเพศตามปกติ  เพราะรังไข่ยังคงทำงานได้ตามเดิม  ความเปลี่ยนแปลงทางร่างกายอื่น ๆ เช่น อ้วนขึ้น ผอมลง ปวดศีรษะ อ่อนเพลียไม่มีแรง ทำงานหนักไม่ได้… Read more »

การปฏิบัตตัวหลังคลอด

ลุกขึ้นจากเตียงได้เมื่อไร ในปัจจุบันนี้แพทย์สนับสนุนให้มารดาลุกจากเตียงเร็วขึ้น  แม้ในรายผ่าท้องทำคลอดอย่างมากไม่เกิน 24 ชั่วโมงก็ควรจะลุกเดินภายในห้องและไปห้องน้ำเองได้แล้ว  การลุกเดินเร็วทำให้รู้สึกสบายขึ้น  ช่วยแก้ปัญหาเรื่องท้องอืดท้องผูก ปัสสาวะลำบาก เส้นเลือดอุดตันที่ขา (โดยเฉพาะอย่างยิ่งผู้ที่เป็นเส้นเลือดขอด) ได้เป็นอย่างมาก ข้อควรระวังในการลุกจากเตียงระยะแรก ๆ ก็คือคุณอาจรู้สึกหน้ามืดได้ จึงควรเปลี่ยอิริยาบถช้า ๆ  การไปห้องน้ำครั้งแรก ๆ ควรมีผู้เป็นเพื่อน ถ้ามีเลือดออกห้ามลุกจากเตียงเป็นอันขาด อาหาร หลังการคลอดที่ปกติอาหารมื้อแรกควรเป็นเครื่องดื่มหวาน ๆ หรืออาหารอ่อน ๆ ต่อไปรับประทานตามปกติได้ ระยะหลังคลอดความต้องการอาหารของร่างกายจะมีมากกว่าธรรมดา โดยเฉพาะอย่างยิ่งในรายที่ให้บุตรกินนมแม่  ควรรับประทานอาหารประเภทเนื้อสัตว์ นม… Read more »

ข้อควรระวังสำหรับแม่ที่ให้ลูกกินนม

เนื่องจากยาส่วนใหญ่จะผ่านออกทางน้ำนมได้ และอาจมีอันตรายต่อเด็ก จึงควรรับประทานยาเฉพาะตามที่แพทย์สั่งเท่านั้น ยาดอง-ยาไทย มีประโยชน์หรือไม่ ประโยชน์นั้นไม่ทราบแน่แต่อาจมีอันตรายได้เพราะแอลกอฮอล์ผ่าน้ำนม และตัวยาบางชนิดอาจทำให้มีการตกเลือดในระยะหลังคลอดได้ ถ้าคุณไม่รับประทานยาประเภทนี้จะไม่มีผลเสียหายอย่างใดเลย การอยู่ไฟจำเป็นหรือไม่ ไม่จำเป็น แต่ก็ไม่มีอันตรายแต่อย่างใด ปวดมดลูก หลังคลอดระยะสัปดาห์แรก จะมีอาการปวดท้องน้อยเป็นพัก ๆ เหมือนการปวดประจำเดือนเนื่องจากมดลูกบีบรัดตัว ในครรภ์แรกจะพบน้อยกว่าครรภ์หลัง ๆ เวลาให้ลูกดูดนมอาจจะรู้สึกปวดมากขึ้นได้ แต่ก็ไม่มีอันตราย การให้ลูกดูดนมทำให้มดลูกเข้าอู่เร็วขึ้น อาการปวดมดลูกหลังคลอดแก้ไขได้โดยการรับประทานยาแก้ปวด และการใช้กระเป๋าน้ำร้อนวางทับหน้าท้อง เหงื่อออกมาก ถ่ายปัสสาวะมาก เป็นเรื่องธรรมดาระยะหลังคลอด โดยเฉพาะอย่างยิ่งในสัปดาห์แรก ถ้าปัสสาวะน้อยลง ปัสสาวะลำบาก หรือปัสสาวะไม่ออกต้องรายงานแพทย์… Read more »

ข้อควรทราบในระยะหลังคลอด

ระยะหลังคลอดกินเวลานานเท่าไร ระยะพักฟื้นหลังคลอดโดยทั่วไปกินเวลาประมาณ 4-6 สัปดาห์  ร่างกายโดยเฉพาะอย่างยิ่งอวัยวะสืบพันธุ์จึงจะกลับสู่สภาพปกติเหมือนเมื่อก่อนตั้งครรภ์ น้ำคาวปลา คือสิ่งที่ขับออกทางช่องคลอด หลังจากคลอดบุตรในระยะ 3-4 วันแรก มีลักษณะสีแดงเหมือนเลือด และอาจมีเลือดก้อนเล็ก ๆ ปนออกมาด้วย ถ้ามีเลือดก้อนใหญ่ต้องรายงานแพทย์ หลังจาก 4-5 วันน้ำคาวปลาจะมีสีค่อนข้างไปทางสีน้ำตาล ประมาณ 10 วันหลังคลอดสีจะจางลงจนเป็นสีขาวหรือขาวปนเหลือง น้ำคาวปลาจะมีมากบ้างน้อยบ้างใน 6 สัปดาห์แรก  ในรายที่เจ็บครรภ์นาน ๆ ก่อนคลอดจะมีน้ำคาวปลาออกมาก  ถ้าเจ็บครรภ์ระยะสั้นหรือผ่าท้องทำคลอดน้ำคาวปลาจะออกน้อย ถ้าน้ำคาวปลาค้างอยู่ไม่ออกมาคุณจะมีอาการผิดปกติคือปวดท้องและเป็นไข้ น้ำนมมีเมื่อใด… Read more »

การผ่าท้องทำคลอด

เครื่องมือช่วยในการคลอด เครื่องมือที่ใช้ช่วยในการคลอด มีอยู่สองชนิดคือ เครื่องดูด และคีม เครื่องมือนี้ใช้ช่วยการคลอดในระยะที่สองสำหรับรายที่แรงเบ่งไม่ดี  เพื่อให้ระยะที่สองสั้นเข้า เครื่องนี้เมื่อแพทย์ใช้อย่างถูกต้องจะไม่มีอันตรายต่อเด็ก แต่จะกลับมีประโยชน์เพราะศีรษะเด็กไม่ถูกกดอยู่ในช่องคลอดนานเกินไป และช่วยให้คุณไม่ต้องเบ่งมากเกินไป อันจะเป็นผลให้เกิดความหย่อนของช่องคลอดในเวลาต่อมา การผ่าท้องทำคลอด การผ่าท้องทำคลอดจะทำต่อเมื่อแพทย์เห็นว่าเด็กจะคลอดทางช่องคลอดไม่ได้เพราะมีขนาดใหญ่เกินไป เด็กอยู่ท่าผิดปกติ หรือมีโรคแทรกซ้อนซึ่งจำต้องรีบผ่าตัดเอาเด็กออก มิฉะนั้นจะมีอันตรายต่อมารดาหรือบุตรในครรภ์ เช่นตกเลือดก่อนคลอด การผ่าท้องทำคลอดนี้อาจจะทำก่อนเจ็บครรภ์หรือขณะเจ็บครรภ์ก็ได้ สุดแต่ข้อบ่งชี้ในการผ่าตัด ก่อนผ่าตัดวิสัญญีแพทย์จะให้ยาระงับความรู้สึกโดยการฉีดยาเข้าไขสันหลัง หรือวางยาสลบ ทั้งนี้สุดแต่ความเหมาะสมเป็นรายๆ ไป ระหว่างผ่าตัดคุณจะไม่รู้สึกเจ็บเลย หลังผ่าตัดเมื่อหมดฤทธิ์ยาระงับความรู้สึกแล้วจะเจ็บแผลหน้าท้อง  ซึ่งแพทย์จะสั่งยาฉีดแก้เจ็บให้ แพทย์จะให้งดอาหารและน้ำทางปากประมาณ 24-36 ชั่วโมง หลังจาก… Read more »

การปฏิบัติตนระหว่างการคลอด

การคลอดบุตรในปัจจุบันนับได้ว่าสะดวกสบายไม่ทรมานเหมือนในสมัยก่อน ทั้งนี้ก็เพราะแพทย์มียาระงับความเจ็บปวดไว้คอยช่วยเหลือเมื่อเจ็บครรภ์  เมื่อการคลอดเข้าสู่ระยะแรกความเจ็บปวดจะมีไม่มาก เป็นความเจ็บปวดที่พอทนได้ สตรีบางคนมีความอดทนน้อยหรือไม่อยากเจ็บเลย จะขอร้องให้แพทย์ฉีดยาเพื่อให้หลับ  ซึ่งถ้าแพทย์ตามใจคุณก็อาจจะมีผลเสียได้  เพราะการให้ยาระงับความเจ็บปวดเมื่อการเจ็บครรภ์เพิ่มเริ่มต้น หรือการให้ยามากเกินไป จะทำให้การคลอดช้าลงหรือเด็กในครรภ์มีอันตรายได้  ความเจ็บปวดในระยะแรก ๆ นี้จะเกิดขึ้นทุก 5-10 นาที เจ็บอยู่ประมาณ 20-30 วินาที  คุณไม่ควรกลัวหรือเกร็งเมื่อเจ็บครรภ์ แต่ควรหายใจเข้าออกยาวๆ เมื่อเริ่มเจ็บโดยใช้หน้าท้องหายใจ  เมื่อหมดความรู้สึกเจ็บก็กลับมาหายใจโดยใช้ทรวงอกตามธรรมดา  การหายใจโดยใช้หน้าท้องระหว่างเจ็บครรภ์นี้จะช่วยให้มดลูกทำงานได้ดีขึ้น ความเจ็บปวดจะถี่และหนักขึ้นจนกระทั่งเจ็บประมาณ 2-3 นาที/ครั้ง  และเจ็บนาน 45-60 วินาที  ระยะนี้ปากมดลูกจะเปิดไปประมาณครึ่งหนึ่งแล้ว … Read more »

ระยะของการคลอด

การคลอดแบ่งออกได้เป็น 3 ระยะ ระยะแรก เริ่มตั้งแต่เมื่อเริ่มเจ็บครรภ์จริง ปากมดลูกจะเริ่มเปิด และไปสิ้นสุดเมื่อปากมดลูกเปิดหมดเสียเวลาประมาณ 8-12 ชั่วโมงในครรภ์แรก และประมาณ 6-8 ชั่วโมงในครรภ์หลัง ระยะที่สอง เริ่มตั้งแต่ปากมดลูกเปิดหมดไปจนเมื่อเด็กคลอด เด็กจะเคลื่อนลงต่ำกดทวารหนัก ทำให้มีความรู้สึกอยากเบ่งอุจจาระ ระยะเบ่งนี้เสียเวลาประมาณ 1 ชั่วโมงในครรภ์แรก และครึ่งชั่วโมงในครรภ์หลัง ระยะที่สาม เริ่มตั้งแต่เด็กคลอดแล้ว ไปจนกระทั่งรกคลอด ใช้เวลาไม่เกิน 30 นาที