ความเจริญทางจิตใจและอารมณ์ของเด็ก

author   February 3, 2012   Comments Off on ความเจริญทางจิตใจและอารมณ์ของเด็ก

ลำดับขั้นความเจริญทางจิตใจและอารมณ์ของเด็ก

เมื่อเด็กคลอดจากท้องแม่มาสู่โลกภายนอกนั้นเด็กจะร้องเสียงต่อเนื่องจากอากาศเขาสู่ปอด ขณะเดียวกันก็จำยอมที่จะต่อสู้กับสิ่งแวดล้อมใหม่ที่จะต้องเผชิญต่อไป ถ้าเขายังมีท่าทีลังเลอยู่แพทย์ก็จะช่วยให้ปลอดภัยโดยวิธีต่าง ๆ ให้เขาตัดขาดจากการได้อาหารจากมารดาโดยผ่านทางสายสะดือ

ในบรรดาสัตว์โลกทั้งหมดเด็กแรกเกิดเป็นสิ่งมีชีวิตที่ช่วยตัวเองไม่ได้เลย และจะต้องการผู้ดูแลอย่างใกล้ชิดอีกเป็นเวลานานกว่าจะช่วยตัวเองได้ จนกระทั่งเติบโตเป็นผู้ใหญ่ทั้งทางกายและทางใจสามารถที่จะปรับตัวได้เหมาะสมกับสิ่งแวดล้อมภายในสังคมและวัฒนธรรมซึ่งแตกต่างกัน

พ่อแม่หรือผู้เลี้ยงดูเด็กจึงเป็นผู้ที่มีบทบาทสำคัญมากในการที่จะช่วยให้เด็กเติบโตต่อไป การเจริญทางด้านจิตใจ อารมณ์ อุปนิสัย และบุคลิก ซึ่งมีความสำคัญไม่น้อยกว่าทางด้านร่างกาย บางคนอาจเคยประสบมาด้วยตนเองหรือ สังเกตแล้วว่าแม้ร่างกายแข็งแรงดีแต่ถ้าขาดกำลังใจ ก็อาจทำให้ปรับตัวได้ไม่ดีพอ

ทารกจะเริ่มรับรู้ถึงสิ่งต่าง ๆ ที่อยู่รอบตัวเขา และจะเรียนรู้ไปทีละเล็กละน้อยโดยการแนะนำจากผู้อื่น หรือโดยการทดลองด้วยตนเอง จนกระทั่งในที่สุดเขาจะสามารถควบคุมตนเองและสิ่งแวดล้อมได้ ทั้งนี้ต้องอาศัยการเจริญของสมองในด้านความนึกคิดและการตัดสินใจควบคู่กันไปด้วย ถ้าจะให้สรุปง่าย ๆ ว่าเด็กจะเจริญเติบโตดีหรือไม่ก็อาจแบ่งสิ่งต่าง ๆ ที่มาช่วยสนับสนุนหรือขัดขวางได้ 2 ทาง คือ

1.  ทุนเดิมที่เด็กมีติดตัวมาตํ้งแต่เกิด ได้แก่สิ่งที่ถ่ายทอดมาทางกรรมพันธุ์ เช่น ขนาดของร่างกาย สมอง ประสาทสัมผัสต่าง ๆ และลักษณะนิสัยประจำตัวบางอย่างเช่น เป็นเด็กที่ปรับตัวได้ง่ายหรือยาก

ทุนเดิมเหล่านี้มีความสำคัญในการอบรมเลี้ยงดูมาก เพราะเด็กแต่ละคนเกิดมาไม่เหมือนกัน ผู้เลี้ยงดูจึงต้องใช้วิธีต่างกันในการช่วยให้เด็กแต่ละคนเจริญเติบโตให้เหมาะสมกับสภาวะแวดล้อม

2.  สิ่งแวดล้อมของเด็ก นับตั้งแต่พ่อแม่ ญาติพี่น้อง สังคม วัฒนธรรม เศรษฐฐานะ ความสัมพันธ์ในครอบครัว สภาพทางอารมณ์ที่เด็กจะต้องเผชิญ และการอบรมเลี้ยงดู

บรรยากาศและความสัมพันธ์ของครอบครัวเป็นสิ่งสำคัญมากในการอบรมเลี้ยงดูเด็ก บุคลิกของพ่อแม่ ญาติพี่นอง ตลอดจนวิธีการอยู่ร่วมกันและวิธีการแก้ปัญหาเหล่านี้มีอิทธิพล ต่อการฟูมฟักลักษณะนิสัยและความสามารถในการปรับตัวของเด็ก เป็นแรงบนดาลใจที่จะผลักดันให้เด็กประสบความสำเร็จหรือไม่ในอนาคต ครอบครัวที่มีความสุขนั้นจะประกอบด้วยสมาชิก ที่มีความพอใจทั้งในส่วนตัวและในอันที่จะอยู่ร่วมกับผู้อื่นด้วย

ครอบครัวเป็นกลุ่มคนที่เล็กที่สุดในสังคม ซึ่งควรมีความเป็นไปที่เปลี่ยนแปลงได้เสมอตามความต้องการของสมาชิกแต่ละคน ตามความต้องการของสังคมและประเพณีวัฒนธรรม ที่ครอบครัวนั้น ๆ ติดต่อด้วย บทบาทของสมาชิกครอบครัวควรช่วยเหลือร่วมมือกันเพื่อไม่ให้เกิดความขัดแย้งรุนแรงจนเกินไป

ตามปกติในครอบครัวจะมีวิกฤติการณ์เกิดขึ้นได้เสมอๆเช่น ปัญหาการเจ็บไข้ ปัญหาทางการเงิน ปัญหาความขัดแย้งกัน แต่ถ้าสมาชิกมีความสามารถที่จะแก้ปัญหานั้น ๆ ได้ความสงบก็จะบังเกิดขึ้น

ครอบครัวมีส่วนช่วยให้เด็กเรียนรู้สิ่งต่าง ๆ ทั้งในด้านกระตุ้นความคิดอ่าน การฝึกฝนตนเองและด้านคุณธรรม ทั้งนี้ทารกเกิดใหม่ช่วยตัวเองไม่ได้เลยจำเป็นที่จะต้องได้รับความช่วยเหลือให้ผ่านขั้นตอนต่าง ๆ ของการเจริญเติบโตไปได้ จนเขาเป็นผู้ใหญ่ที่สามารถ เผชิญกับโลกนี้ด้วยตนเองอย่างมีความมั่นใจจึงจะนับว่าการเจริญนั้น ๆ สมฤทธิ์ผล

ในปัจจุบันความสนใจทางด้านจิตใจและอารมณ์ของมนุษย์มีมากขึ้น ได้มีการวิจัยและสังเกตว่าพฤติกรรมของมนุษย์นั้นมีแรงผลักดันหลายอย่างที่สำคัญก็คือการอบรมเลี้ยงดูในวัยเด็ก การเสริมสร้างพัฒนาการทางจิตใจและอารมณ์ของเด็กจะช่วยให้เด็กเติบโตขึ้น และมีบุคลิกภาพที่เหมาะสมสามารถปรับตัวได้ในสังคมและวัฒนธรรมของเขา อารมณ์และพฤติกรรมของแม่ก็มีอิทธิพลต่อลูกในครรภ์ แม่จึงต้องทะนุบำรุงร่างกายและรักษาสุขภาพจิตให้ดีด้วยการตอบสนองของผู้ใหญ่ที่อยู่แวดล้อมเด็กล้วนแต่มีส่วนในการสร้างบุคลิกภาพของเด็กทั้งสิ้น แม้ว่าในบางครอบครัวพ่อจะมีบทบาทต่อลูกน้อยกว่าแม่ แต่ก็มีบทบาทสำคัญโดยทางอ้อมที่ทำให้ครอบครัวมีความสุข อันมีผลต่อสุขภาพจิตของแม่

การเจริญทางอารมณ์และจิตใจนี้มีความสำคัญมากในวัยตั้งแต่แรกเกิดจนถึงอายุ 5-6 ขวบ ซึ่งเป็นวัยที่อุปนิสัยใจคอเริ่มก่อตัวฝังแน่นในจิตใจของเด็ก ข้อเท็จจริงที่จะลืมไม่ได้ก็คือ เด็กต้องการความรักและความอบอุ่นเท่ากับที่ต้องการอาหาร

เนื้อหาที่เกี่ยวข้อง

แสดงความคิดเห็น

comments

Powered by Facebook Comments