การลงโทษและการให้รางวัลแก่เด็ก

author   February 9, 2012   Comments Off on การลงโทษและการให้รางวัลแก่เด็ก

มีความจำเป็นในการเลี้ยงดูเด็กซึ่งต้องมีการทำโทษหรือให้รางวัลกันบ้าง สิ่งเหล่านี้ พ่อแม่ทำกันมานานตั้งแต่สมัยโบราณแล้ว เพียงแต่ว่ามีความแตกต่างกันตามสมัยนิยม สังคม วัฒนธรรม และการปฎิบัติในแต่ละครอบครัว

จากการวิจัยพบว่าการที่จะให้คนหรือสัตว์ประพฤติอย่างไรนั้นควรจะได้รับการกระตุ้น ซึ่งอาจเป็นการกระตุ้นโดยวัตถุหรือโดยแรงผลักดันทางใจ เพราะฉะนั้นหลักง่าย ๆ ก็คือการให้รางวัลจะช่วยให้เด็กประพฤติตามที่เราต้องการ และการลงโทษจะเป็นการลดการกระทำที่เราไม่ต้องการ

แต่ในเรื่องมนุษย์นั้นมีสิ่งที่มาเกี่ยวข้องหลายอย่าง ที่สำคัญก็คือเรื่องจิตใจ การให้รางวัลที่ได้ผลดีจะต้องเลือกให้ในจังหวะเวลาที่เหมาะสม และในการกระทำที่เด็กจะมองเห็นค่าของรางวัลนั้น ๆ ควรจะใช้วิธีให้รางวัลมากกว่าการลงโทษ หรือควรใช้ก่อนที่จะใช้วิธีอื่น ๆ สำหรับเด็กเล็ก ๆ อาจให้รางวัลเป็นสิ่งของ เช่น ของเล่น ขนม เงิน เป็นต้น เมื่อเด็กโตขึ้นแล้วพ่อแม่ก็ควรจะเปลี่ยนวัตถุให้เป็นการชมเชยเพื่อให้เด็กเกิดความภาคภูมิใจ และรู้สึกอยากกระทำความดี ทั้งนี้เมื่อเติบโตเป็นผู้ใหญ่จะได้เกิดมีคุณธรรมประจำใจเองโดยไม่ต้องนึกถึงสินจ้างรางวัล

จะเห็นว่าการสร้างจริยภาพ หรือ “ค่านิยม” นั้นจำเป็นต้องเริ่มกันตั้งแต่เด็ก ๆ และทำอย่างสม่ำเสมอ การให้รางวัลที่มากและบ่อยเกินไปอาจจะไม่ได้ผล เพราะเด็กได้ง่ายเกินไปจนมองไม่เห็นความสำคัญ

การลงโทษก็จำเป็นในการอบรมเลี้ยงดูเด็ก แต่ควรใช้ให้น้อยที่สุด เพราะการลงโทษ ก่อให้เกิดความเจ็บปวด (ถ้าใช้ตี) หรือความไม่ชอบใจ (เช่น ตัดสิทธิบางอย่าง) อยู่แล้ว และถ้าทำบ่อย ๆ เด็กก็อาจจะคิดว่าผู้ใหญ่ไม่รัก ทำให้ดื้อที่จะประพฤติผิดต่อไป

การลงโทษทำได้หลายอย่าง เช่นอาจจะทำโดยชี้แจงว่ากล่าว ขั้นต่อไปก็อาจตัดสิทธิบางอย่าง เช่น ไม่ให้ดูโทรทัศน์ 2 วัน ไม่พาไปดูหนังที่ควรจะได้ไป เป็นต้น โดยชี้แจงให้เด็กเข้าใจว่าการลงโทษนี้ก็เพื่อไม่ให้ประพฤติเช่นนั้นอีก การตีถึงแม้ส่วนใหญ่จะไม่นิยมกันแล้วในสมัยนี้ แต่วิธีนี้ยังเป็นที่แพร่หลายในสังคมไทย การตีควรจะใช้เป็นการลงโทษน้อยที่สุดและเป็นวิธีสุดท้าย

การลงโทษไม่ควรจะทำนานเกินไปหรือไม่มีกำหนด เช่น ไม่ควรบอกว่า “ไม่ให้ดูโทรทัศน์ไปเรื่อย ๆ” หรือ “จะไม่พาไปเที่ยวจนกว่าจะทำตัวดี” เพราะจะทำให้เด็กกังวลและโกรธแค้นได้ จึงควรกำหนดเวลาของการลงโทษให้แน่นอน อีกอย่างหนึ่งการลงโทษไม่ควรใช้วิธีทรมานเด็กทั้งทางกายและใจ เช่นไม่ควรใช้วิธีให้อดข้าว อดน้ำ อดนอน ยืนนานๆ ให้เข้าไปอยู่ในห้องมืดๆ ให้แก้ผ้าต่อหน้าคน (มีผู้ทำแล้วจริงๆ) พูดว่ากล่าวอย่างหยาบคาย หรือบอกเด็กว่าไม่รักแล้ว เป็นต้น

การลงโทษที่เคยแนะนำให้พ่อแม่แก้ไขบ่อย ๆ เพราะเป็นเหตุที่อาจทำให้เด็กเกิดปัญหาทางอารมณ์ได้ และควรงดเป็นอย่างยิ่งก็คือการขู่ว่าจะเอาไปทิ้ง ขู่ว่าพ่อแม่จะหนีไปเสีย ขู่ให้ตำรวจมาจับ ขู่ให้หมอฉีดยา ที่สำคัญอีกอย่างหนึ่งก็คือการลงโทษต่อหน้าพี่น้อง หรือพูดเปรียบเทียบว่าน้องดีกว่า เหล่านี้ไม่ได้ช่วยให้เด็กกลับตัวได้ แต่กลับจะเป็นการเพิ่มความกังวล และความรู้สึกว่าตนเองไม่เป็นที่ต้องการมากขึ้น จึงอาจทำผิดซ้ำอีก หรือเตลิดเปิดเปิงไปได้การไล่เด็กออกจากบ้านนับว่าเป็นการลงโทษที่รุนแรงมากและไม่สมควร ทั้งบางครั้งอาจจะเป็น การ “ชี้โพรงให้กระรอก” ก็ได้

เนื้อหาที่เกี่ยวข้อง

แสดงความคิดเห็น

comments

Powered by Facebook Comments